İmam Gazali İslam dünyasının en tanınmış Âlimlerindendir. Tasavvufa yönelmiş ve büyük bir bereket kazanmıştır. Birçok İnsanın hidayetine vesile olmuş ve gelmiş geçmiş en büyük İslam Âlimlerinden birisi olmuştur. Hayatı mücadele, ders anlatma ve ilim ile geçmiştir. Yazdığı kitaplar bugün İslam dünyasının birçok yerinde okunmaktadır. Bu eserimizde sadece onun kabrinin olduğu mekanı göstermek istedik. Rabbim bu büyük Allah Dostunun kabrini imar ve pürnur eylesin. Osmanlı’da ve günümüz Türkiyesi’nde en çok okunulan kitaplar arasında mutlaka Onun kitapları da gelmektedir. Yazarın hayatı da mutlaka kitabına sirayet etmekte ve İmam Hazretlerinin de güzel yaşayışı kitaplarına sirayet etmiş ve bugüne kadar devam eden bir berekete vesile olmuştur. Bazı Hocalarımızın deyişiyle İslam dünyasının 1000 yılını kurtarmıştır. İmam Gazali’lerin eksik olmaması niyetiyle. Bereketinin devam etmesi niyetiyle...

İmam Gazali'nin mezarında şu şekilde bir açıklama bulunmaktadır.

İran resmi makamları İmamın kabrine şu yukarıdaki ifadeleri yazmışlardır.

Bu yapı, 1374 (1995) yılında yapılan arkeolojik kazılar sırasında tanınmıştır. Hüccetü’l-İslâm Gazalî’nin (450–505 h.k./ 1058–1111 m.) Horasan’ın Tus şehrinde doğduğu, 55 yaşından sonra ömrünün sonuna kadar burada yaşadığı ve aynı şehirde kendi hanesinde defnedildiği anlaşılmıştır.

Yapılan araştırmalara göre bu yapı, İmam Muhammed Gazalî’nin Tus şehrinin (hisar) surları dışında, “Taher (Beyrut)” denilen bölgede bulunan türbesinin ön kısmıdır. Yapının tabanında görülen 5 mezar, türbenin zahirî kısmı olup asıl mezar yer altındaki odadadır.

Gazalî’nin kabrini 915 (1510) yılında ziyaret edip tasvir eden son kişi, “Misafirname-i Buhara” adlı eserin yazarıdır. O, imamın kabrini bu yapının içinde küçük ve alçak bir kubbe olarak tarif etmiştir. Bu tasvire bakılırsa, Gazalî’nin türbesi sekizgen planlı, tuğla, çini ve alçıdan yapılmış bir kule türbe (mil-i ahengan benzeri) idi.

Muhtemelen bu yapı Moğol istilası sırasında yıkılmış, daha sonra İlhanlılar döneminin sonlarında (Hicrî 8. yüzyıl / Miladî 14. yüzyıl) yeniden inşa edilmiş ve imamın naaşı tekrar türbeye nakledilmiştir.

İmam Muhammed Gazalî, büyük bir İslam âlimi olup dünya çapında şöhrete sahiptir. Bu alan ve yapı keşfedilmeden önce, dış çevrede tarihi bir Haruniye yapısında ona ait sembolik bir mezar taşı bulunmaktaydı ve bu yapı hâlâ ayaktadır.

Günümüzde bu yapı ve tarihi alan ilk koruma altına alınmış olup, burada bilimsel çalışmalar devam etmektedir.

Arkadaşım Hüccet İmam Gazali'nin mezarına gitmişti ve çok kötü bir şekilde olduğunu söylemişti. Burasını Tika’mız ve bazı kurumlarımız daha güzel hale getirseler ne kadar güzel olur. İslam dünyasından burasını güzel ve uygun bir şekilde yapacak olan Ülkeye Allah güzellikler versin. İran dışından bir Ülke burasını güzel bir şekilde yaparsa ne kadar güzel olur.

İmam Gazali'nin mezarı mahzun ve İslam dünyasının Gençlerini bekliyor. Manevi olarak yol almak isteyenler de uğrarlarsa ne güzel olur. Allah'ı sevenler Üstada da bir dua edebilse güzel olur. Üstadın kabri uzakta olabilir ama uzakta olan yakın, yakın da olan uzaktır bazen. 

Şad olasın büyük İmam
Kurtardığın şey İman
Rahat uyu yakınsın
Hiç ölmemiş gibi de hayy'sın.

şiir de bana aittir...

Ozan Dur