BALKANLAR’DA GÜVENLİK PROBLEMİ / SREBRENİTSA SOYKIRIMI

0

“Ne yaparsanız yapın, soykırımı unutmayın. Zira unutulan soykırım tekrarlanır.” Srebrenitsa soykırımının bilançosu gün geçtikçe daha net ortaya çıkıyor!

Bosna-Hersek’in doğusunda bulunan Srebrenitsa bölgesinin 11 Temmuz 1995 yılında Sırp birlikleri tarafından işgalinin ardından gerçekleştirilen soykırım unutulmuş değildir. Kısa süre içinde sekiz binden fazla Boşnak sivilin öldürüldüğü Srebrenitsa’da katliamın izleri her yıl daha da belirginleşmektedir. Bu yıl yirmi altıncısı düzenlenen anma töreninde Potoçari Anıt Mezarlığına cesetlerine daha henüz ulaşılabilen 19 kişi defnedildi. İkinci dünya savaşından sonra Avrupa’nın tanıklık ettiği büyük trajedilerden olan Srebrenitsa soykırımı, Temmuz 1995’te Ratko Mladic komutasındaki birliklerin Srebrenitsa bölgesini ele geçirmesinin ardından sivil Boşnakların BM bünyesindeki Hollandalı askerler tarafından Sırplara terk edilmesi ile gerçekleşmiştir. Depolarda, fabrikalarda ve ormanlık alanlarda katledilen Bosnalıların sayısı net olmamakla birlikte 8.300’den fazladır. Toplu mezarlardan cesetlerine ulaşılamayan masum kurbanların sayısı ise 1000’in üzerinde.

                                                                                                       (Ratko Mladic)

İnsanlık onurunu ayaklar altına alan bu olayın sorumluları her dönemde tartışmaların odağında olsa da Karadağ Cumhurbaşkanı Milo Djukanovic’e göre birçok suçun arkasında olduğu gibi bu soykırımın arkasında da Sırp Ortodoks Kilisesi vardı. Sırbistan’ın bölge siyasetinin yıkıma yönelik olduğunun altını çizen Djukanovic, Sırp Ortodoks Kilisesinin siyasi bir aktör olarak öne çıktığını ve Bosna’da olduğu gibi Karadağ’da da önce kilisenin sonra orduların bölgeye intikal edeceğinden duyduğu endişeyi dile getirdi. Bu katliamın sahadaki sorumlusu, savaş suçlusu olan Ratko Mladic’in Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması tarafından müebbet hapsi onandı. Ratko Mladic’in 2017 yılında Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinde insanlığa karşı suç, soykırım ve savaş kurallarını ihlal etme suçlarından ömür boyu hapis cezası almasının ardından temyiz için girişimleri ise sonuçsuz kaldı. Her ne kadar Ratko Mladic’in cezası kesinleşse de birçok savaş suçlusunun mahkemeye dahi çıkmadığı belirtilmektedir.

Balkanlar ve Türkiye başta olmak üzere dünyanın çeşitli bölgelerinde anma törenleri gerçekleştirildi. Bosna’da tarihi Mostar köprüsünden Neretva nehrine sessiz atlayış gerçekleştirildi. Bu atlayışta bu tür katliamların bir daha dünyanın hiçbir bölgesinde tekrarlanmaması gerektiğinin altı çizildi.

 

Enes KOŞAR

 

Sonnotlar:

 

About Author

Istanbul Medeniyet Univ. Political Sciences Balkan Studies httpnettd[at]gmail.com

Leave A Reply